خانواده
خانواده
Family
مصطفی خورسندی
خانواده یک گروه خویشاوند است که در اجتماعی کردن فرزندان و بر آوردن برخی از نیاز های بنیادی دیگر جامعه ، مسولیت اصلی را بر عهده دارد . خانواده از گروهی از آدم ها ترکیب می شود که از راه خون ، زناشویی و یا فرزند پذیری با یکدیگر ارتباط می یابند و طی یک دوره زمانی نا مشخص ، با هم زندگی می کنند . تصور قالبی ما از خانواده از یک شوهر ، همسر و فرزند ترکیب می شود . خانواده به عنوان یک نهاد اجتماعی ، معمولا کارکردهای گوناگونی را بر عهده دارد که ماهیت این کارکرد ها از یک فرهنگ به فرهنگ دیگر متفاوت است .
کارکرد خانواده
1 ـ تنظیم رفتار جنسی ؛ انسانها با آنکه موجودات اجتماعیند مانند جانوران میل و کشش جنسی دارد .
2 ـ مراقبت از کودکان ؛ از آنجا که کودکان نمی توانند از خودشان نگهداری کنند خانواده این مسول را بر عهده دارد.
3 ـ اجتماعی کردن فرزندان ؛ خانواده برای یک دوره زمانی نسبتا طولانی ، تنها گروهی است که در اجتماعی کردن ، شکل گیری رویکردها ، ارزشها و باورداشت های کودک به عهده دارد .
4 ـ منزلت اجتماعی ؛ هر جامعه ای بر اساس قواعد جایگاه و منزلت اجتماعی متناسب برای کودکان بکار می بندد که از این طریق خانواده فرد را مشخص می شود.
درتعریف خانواده گفته می شود که نخستین سلول یا واحد زندگی اجتماعی و یک از اساسی ترین نهادهای جامعه است که مرکب از زن و مرد که ممکن است کودکانی هم داشته باشند.
تفاوت خانواده و خانوار
خانواده مفهومی است جامعه شناختی در حالیکه خانوار یک مفهوم جمعیت شناختی است .
در تعریف خانوار شرط خویشاوندی وجود ندارد اما اساسی ترین عنصر تعریف خانواده وجود گونه ای خویشاوندی میان اعضای آن است. هر خانواده ای ، خانوار است اما هر خانواری نمی تواند الزاما خانواده باشد زیرا خانوار مفهومی است اعم .
انواع خانواده
ـ خانواده آماری : خانواده ای که با هم در زیر یک سقف زندگی می کنند و اقتصاد مشترک دارند .
ـ خانواده جهت یابی : خانواده ای که کودک در آن به دنیا می آید و بزرگ می شود و گرایش ها و سو گری های خود را از آن کسب می کند .
ـ خانواده فرزند زایی : خانواده ای که زن و شوهر و فرزندان آنها تشکیل می دهند و کارکرد اصلی آن تولید مثل است .
ـ خانواده هسته ای : خانواده ای است که مرکب از یک زن و مرد با تعدادی فرزندان ازدواج نکرده .
ـ خانواده گسترده : خانواده ای که از یک زن و مرد اصلی ، فرزندان ازدواج کرده و نکرده آنان ، همسر و کودکان ، فرزندان ازدواج کرده و خویشاوندان و وابستگان دیگر تشکیل می شود .
ـ خانواده با محلقات : گونه ای از خانواده هسته ای است که یک یا چند نفر از خویشاوندان زن و شوهر با اعضای آن زندگی می کند .
ـ خانواده ناقص : خانواده ای است که بنا به دلایلی ، یکی از عناصر اصلی و ارکان خانواده ( پدر ، مادرو فرزند ) را نداشته باشند.
ـ خانواده نخستین : زن و شوهری که تازه ازدواج کرده اند و فرزندی ندارند .
ـ خانواده سومین : خانواده ای است که زن و شوهر سالخورده که فرزند آنها پس از ازدواج ، خانواده را ترک کرده اند .
ـ خانواده بی فرزند : خانواده ای است که به علت عقیم بودن مرد و یا نازایی زن فرزندی ندارند .
ـ خانواده گسسته : خانواده ای است که به علت مرگ یکی از زوجین یا طلاق یا ترک و یا طرد خانواده و مهاجرت و ... زن و شوهر را نداشته باشد .